AWARD CMOS SETUP AYARLARI
Setup ayarları biraz karışık gibi görülsede bu konu hakkında her
kullanıcının bir miktar bilgiye sahip olması gerekir. İşte elinizdeki bu notlar
bu amaçla hazırlanmıştır. Cmos Setup ‘ a girmek için çoğu bilgisayarda ilk
açılış esnasında klavyedeki DEL düğmesine basmak yeterlidir. Bazı
bilgisayarlarda ESC , bazılarında ise CTRL + ESC tuşlarına
basmamız gerekebilir. Açılış esnasında setupa girmek için gerekli tuş
kombinasyonu ekranda kısa bir süre görüntülenmektedir.
Setup programı açıldığında karşımıza
aşağıdaki gibi bir ekran gelecektir.
Yukarda ilk karşımıza çıkan bu menüye biz
ana menü diyoruz. Şimdi ana menüdeki bu komutlara bir göz atalım.
Ø
Standart Cmos Setup : Bu sayfada standart bazı ayarlar bulunmakta
sistem tarihi ve saati , sürücü tanımlamaları gibi.
Ø
Bios Features Setup : Bu kısımda
işlemci ile ilgili yapılandırma seçenekleri ,bellek yapılandırma seçenekleri ,
ekran yapılandırma seçenekleri bulunmaktadır.
Ø
Chipset Features Setup :Bu kısımda ise anakartın
işllerliğini sağlayan chipset dediğimiz işlemcilerin yapılandırılması
yapılmaktadır.
Ø
Power Management Setup :Bu kısımda bilgisayarın gelişmiş güç yönetimi
özelliklerinin kontrolü sağlanmaktadır.
Ø
PNP/PCI Configuration :Burada
ise bilgisayara bağlanacak tak çalıştır aygıtlar ile ilgili yapılandırmalar
bulunmaktadır.
Ø
CPU Speed Settings :
Burada ise işlemci hız ayarlamaları yapılmaktadır.
Ø
Integrated Peripherals :Anakarta bağlanacak
kabloların ve giriş çıkış portlarının yapılandırılmaları bu kısımda mevcuttur.
Ø
Load Bios Defaults :Bu
seçenekte kullanıcı bilgisayarı fabrika ayarlarına döndürerek bilgisayarın
minimum performansla çalışmasını sağlar.
Ø
Load Setup Defaults :Burada
ise sistemin maximum performansla çalışabilmesi için gerekli ayarlar
kendiliğinden yapılır.
Ø
Supervisor / User password :Bilgisayarı
ve setup bölümüne belirili kişilerin ulaşabilmesi için parola tanımlamaları
mevcuttur.
Ø
IDE HDD Auto Detection :Burada
bilgisayara bağlanmış sabit disklerin otomatik olarak tanınması için gerekli
ayarlar mevcuttur.
Ø
HDD Low Lewel Format :Sabit diske düşük seviyeli
format atmak için kullanılır.
Ø
Save / Exit Setup :Yapılan
ayarlamaların kaydedilip , setuptan çıkmak için kullanılır.
Ø
Exit Without Save :Yapılan
ayarlamaların kaydedilmeden setuptan çıkılması için kullanılır.
1. STANDART CMOS SETUP MENU
Bu
bölüm BIOS’un temel konfigürasyon parametrelerini içerir. Bu parametreler’in
içinde tarih,saat, VGA kartı, FDD ve HDD ayarları bulunur.
Date(mm:dd:yy):
Bu maddede tarih bilgileri ay,
gün ve yıl olarak ayarlanabilir.
Time(hh:mm:ss) :
Bu maddede zaman bilgileri
saat,dakika ve saniye olarak değiştirilebilir.
HDD çalışma modu ayarları [NORMAL, LBA, LARGE]
Eski işletim sistemleri sadece kapasitesi 528 MB’dan
büyük olmayan HDD’leri desteklediği için, boyutu 528 MB’dan büyük bir disk
kullanılamıyordu. AWARD BIOS bu probleme bir çözüm getirdi: işletim sisteminize
bağlı olarak 3 tane çalışma modunu seçeblirsiniz: NORMAL, LBA, LARGE.
Ø Normal Mod:
Standart normal mod 528 MB ve daha az kapasiteye
sahip hard diskleri destekler. Bu mod verilere ulaşmak için direk olarak Silindirler (Cylinders (CYLS)), Kafalar
(heads) ve Sektörler (Sectors) tarafından belirtilen pozisyonları kullanırlar.
Ø LBA (Logical Block Addressing) Modu:
Bundan önceki LBA modu 8.4 GB’a kadar olan sabit
diskleri desteklemekte idi. Bu mod erişilecek disk verilerinin pozisyonunu
hesaplamak için farklı bir metod kullanır. İzleri (Cylinders), Kafaları (heads)
ve Sektörler (Sectors) verilerin yerleştirildiği fiziksel adreslere dönüştürür.
Bu menüde görüntülenen iz, kafa ve sektörler sabit diskin gerçek yapısını
yansıtmaz, Bunlar sadece gerçek pozisyonları hesaplamak için kullanılan
referans değerleridir. Şuan, yüksek kapasiteli bütün diskler bu modu
desteklerler. Bu yüzden kullanılması en uygun moddur. Şuan BIOS LBA kapasitesi
8.4 GB’ı aşan sabit disk sürücülerini desteklemesini sağlayan INT 13h uzantı
fonksiyonunu desteklemektedir.
Ø LARGE Mod:
Sabit diskin iz sayısı (CYLs) 1024’ü geçtiğinde ki
DOS bunu desteklemez, ya da işletim sisteminiz LBA modunu desteklemiyor ise bu
modu seçmelisiniz.
Ø HDD Parametreleri
q
Type:
belirli tanımlama parametrelerine sahip bir sürücü türüne verilmiş bir numara.
1-47’e kadar 47 çeşit sürücü için numara bulunur. Bunun dışında buradaki diğer
seçenekler NONE, AUTO ve USER’dır. Type seçeneği NONE yapılarak sabit diskin
olmadığı belirtilir. AUTO seçeneği ile sabit diskin parametrelerini her
açılışta BIOS’un otomatik olarak arayacağı ve bulacağı belirtilir. USER
seçeneği ile de kullanıcı Sabit disk parametrelerini kendisi el ile girer.
q
Cylinders
(İzler): Disk sürücüdeki iz sayısını belirtir.
q
Heads
(Kafa):Okuma - yazma kafası sayısını belirtir.
q
Write
Precompensation (Yazma Öndengeleyicisi): İz çapı azaldıkça bir sektörün
fiziksel boyutu devamlı olarak küçülür. Ama her sektörde 512 byte bulunması
gerekir. Yazma öndengelemesi ise bu fiziksel boyut farklılıklarına rağmen her
sektörün 512 byte alamsını sağlayan devredir. Bu parametre yazma
öndengelemesinin başladığı yerdeki iz numarasıdır.
q
Landing
Zone : Bu sayı sistem kapatıldığında kafaların normal olarak park ettiği
yerdeki silindir yeridir.
q
Sectors
(Sektör) : Her izdeki sektör sayısıdır. MFM sürücüleri her izde 17 sektör’e
sahiptir. RLL sürücüleri her izde 26 sektöre sahiptir. ESDI sürücüleri her izde
34 sektöre sahiptir. SCSI ve IDE sürücüleri ise çok daha fazla sektör
bulundurabilirler.
q
Capacity
(Kapasite): Formatlanmış bir srücününün kapasitesi iz sayısı*sektör
sayısı*kafa sayısı*512 formülü ile hesaplanır.
Drive A:
Eğer A için bir sürücü takmış iseniz disket sürücünün tipini burudan
belirtebilirsiniz. 6 seçenek bulunmaktadır. None à
360 K, 5.25 in .
à 1.2
M , 5.25
in . à 720 K, 3.5 in . à 1.44
M , 3.5
in . à 2.88 M , 3.5 in .
Drive B:
Eğer B için bir sürücü takmış iseniz disket sürücünün tipini burudan
belirtebilirsiniz. 6 seçenek bulunmaktadır. None à
360 K, 5.25 in .
à 1.2
M , 5.25
in . à 720 K, 3.5 in . à 1.44
M , 3.5
in . à 2.88 M , 3.5 in .
Video
Burada görüntü
bağdaştırıcınız için grafik modunu seçebilirsiniz. 4 seçenek bulunmaktadır.
MONO à EGA/VGA à
CGA 40 à CGA 80. Varsayılan ayar EGA/VGA’dır.
Halt On
Buradan hangi
tip hataların sistemi durduracağını seçebilirsiniz. 5 seçenek bulunmaktadır.
All Errors (Bütün hatalarda) à No Errors (Hiçbir
hatada) à All, but Keyboard ( Bütün hatalarda fakat klavye
hatası hariç) à All, but Diskette ( Bütün hatalarda fakat disket
hataları hariç) à All, but disk/key (bütün hatalarda fakat disket ve
klavye hataları hariç).
Bellek listesini sağ alt köşede görebilirsiniz,
Temel bellek (base memory), Uzatılmış bellek (Exteded memory) ve diğer bellek
büyüklüklerini görebilirsiniz.
2. BIOS FEATURES SETUP
Sistem performasını ve sistem özelliklerini
belirleyen ayarlar, ana menüden ulaşılan bu bölümden yapılır. Anakatınızın
tasarımına bağlı olarak bazı ayarların önceden atanan default değerlerinin
değiştirilmesi gerekir. Burada virüs uyarısının türü, sistemin açılış sırası
(A:C veya C:A), Quick Power On Self Test gibi BIOS’a özgü seçenekler bulunur.
Virus Warning
Bu seçenek Enable ya da Disable olarak ayarlanabilir. Bu özellik aktif edildiğinde, bir
yazılım ya da uygulamanın herhangi birinden boot sektöre ya da partition
tablosuna erişmek için herhangi bir girişimde bulunulduğunda; BIOS sizi bir
boot virüsünün sabit diske erişmeye çalıştığında sizi uyarır.
CPU Level 1 Cache
Bu madde CPU’nun L1 (level 1) önbelleğini aktif etmek
için ya da aktifliğini kaldırmak için kullanılır. Eğer bu ayar disable olarak
ayarlanır ise; CPU’nun işlem hızı yavaşlar, bu yüzden varsayılan ayar
enable’dır. Bazı eski ve kötü yazılmış
programlar sistemin hızı çok yüksek olduğunda bilgisayarın arızalanmasına yol
açabilir. Bu yüzden bu durumlarda; bu seçeneğin disable yapılmasında fayda
vardır. Varsayılan ayar Enabled.
CPU Level 2 Cache
Bu seçenek CPU’nun L2 (level 2) önbelleğini aktif
etmek için ya da aktifliğini kaldırmak için kullanılır. Eğer dışsal önbellek
aktif edilir ise sistem daha hızlı çalışır. Bu yüzden varsayılan ayar Enabled
dır.
CPU L2 Cache Checking
Bu öğe CPU level 2 cache ECC checking fonksiyonunu
aktif etmek ya da aktifliğini kaldırmak için kullanılır. Varsayılan değer
Enabled yani aktiftir.
ECC Checking: ECC Error Checking and Correcting’in
kısaltılmış halidir. ECC alınacak ya da gönderilecek verinin hatalara karşı
kontrol edilmesini ve gerektiğinde düzeltilmesini sağlar. ECC Checking’de bu
fonksiyonun aktif olmasını ya da aktifliğinin kaldırılmasını sağlar.
Quick Power On Self Test
Bilgisayar açıldıktan sonra, anakartın BIOS’u
sistemi ve çevre birimlerini kontrol etmek için bir seri test yapacaktır. Eğer
Quick Power on self-test özelliği aktif ise, BIOS açılma işlemini hızlandırmak
için bu test işlemlerini basite indirger. Varsayılan değer Enabled’dır. Yani bu
özellik aktiftir.
Boot Sequence
Bilgisayar açıldığında, işletim sistemini disket
sürücüden, sabit diskten, SCSI sürücüden ya da CD-ROM sürücüden yükleyebilir.
Bu özellikte açılışta işletim sistemini yüklerken bakılacak sürücülerin sırası
vardır. Okuma sırası için birçok seçenek bulunmaktadır.
A,C, SCSI (Varsayılan
Ayar)
C,A,SCSI
C,CDROM,SCSI
CDROM,C,A
D,A,SCSI
E,A,SCSI
F,A,SCSI
SCSI,A,C
A,SCSI,C
LS/ZIP,C
Swap Floppy Drive
Bu öğe
enabled ya da disabled yapılabilir. Varsayılan değer Disabled’dır. Bu
öğe’yi enabled yaptığınızda, disket sürücünün konnektörünün pozisyonlarını
değiştirmek için kasanın içini açmak gerekmez. Sürücü A sürücü B olarak sürücü
B de sürücü A olarak ayarlanabilir.
Boot Up Floppy Seek
Bilgisayar açıldığında BIOS sistemin bir
FDD’ye sahip olup olmadığını tespit eder. Bu öğe enabled edildiğinde, eğer BIOS
hiçbir Floppy sürücünün olmadığını tespit ederse bir disket sürücü hatası verir. Eğer Bu öğe disabled
yapılırsa BIOS bu testi atlar. Varsayılan değer disabled dır.
Boot UP Numlock Status
On: Açılışta klavyenin sayısal tuşları
aktif olur.
Off: Açılışta klavyenin sayısal tuşları
aktif olmaz.
IDE HDD Block Mode
Bu
öğe Enabled ya da Disabled olarak ayarlanabilir.
Yeni sabit disklerin çoğu
(IDE sürücüler) çoklu sektör transferini destekler. Bu özellik sabit disk
erişimi performansının hızlanmasını ve veriye ulaşmak için gereken zamanın da
azalmasını sağlar. Bu öğe Enabled yapıldığında BIOS otomatik olarak sabit
diskinizin bu özelliği destekleyip desteklemediğini tespit eder ve sizin için
doğru seçeneği seçer. (Varsayılan değer Enabled dır.)
Typmatic Rate Setting
Bu öğe klavyenin tuşuna
basıldığında çıkacak katakter sayısını kontrol eder. Bu öğeyi Enabled
yaptığınızda typmatic Rate settings ve typmatic rate delay seçeneklerini
ayarlayabilirsiniz. Eğer disabled yaparsanız BIOS varsayılan değerleri
kullanır.
Typematic Rate (Chars/Sec)
Bir tuşa sürekli
bastığınızda, klavye basılan tuşu ayarladığınız orana göre tekrarlar. (birim
saniyede karakterdir) Örneğin 6 seçili ise bir tuşu basılı tuttuğunuzda
saniyede 6 karakter yazar. Diğer seçenekler 8, 10, 12, 15, 20, 24 ve 30’dur.
Typematic Rate Delay (Msec)
Bir klavye tuşu basılı
tutulduğunda ilk karakterin görüntülenmesi ile ikinci karakterin görüntülenmesi
arasındaki gecikme süresini belirler. Bu ayar 250, 500, 750 ve 1000 milisaniye
olarak ayarlanabilir.
Security Option
Bu seçenek System ya da
Setup olarak ayarlanabilir. Şifre ayarlarından bir şifre oluşturduğunuzda, Bu
seçenek yetkili olmayan kullanıcıların sisteminize olaşmak ya da bilgisayarın
ayarlarını değiştirmek için yapacağı erişimleri engeller.
SYSTEM: system seçeneğini
seçtiğinizde, her bilgisayarın
açılışında şifreye ihtiyaç duyulur. Eğer doğru şifre verilmez ise, sistem
açılmaz.
SETUP: Setup seçeneğini seçtiğinizde,
bir şifre sadece BIOS setup’a ulaşmak
için kullanılır. Eğer bir şifre verilmez ise bu seçenek aktif olmayacak.
OS Select For DRAM > 64 MB
Sistemin hafızası 64
MB’dan büyük olduğu zaman BIOS e işletim sistemi arasındaki ilişki bir işletim
sisteminden diğerine değişir. Eğer OS/2 kullanıyorsanız OS/2 işletim sistemini
seçiniz. Eğer başka bir işletim sistemi kullanıyorsanız Non-OS2 seçeneğini
seçiniz.
Report No FDD For WIN95
Disket sürücüsüz Windows 95’i kullanıyorsanız, bu
seçeneği Yes’e ayarlayın.
Delay IDE Initial (Sec)
Bu öğe bazı eski model ya
da özel türdeki sabit diskleri ya da CD-ROMları desteklemek için kullanılır.
Çünkü BIOS açılış sırasında bu tip aygıtlara tespit edemeyebilir.
Video BIOS Shadow
Bu seçenek ekran kartındaki BIOS’un Shadow (gölge
bellek) özelliğini kullanıp kullanmayacağını tanımlar. Bu seçeneği Enabled
olarak ayarlamalısınız. Yoksa görüntü performansınız büyük ölçüde
yavaşlayacaktır.
Shadowing Address
Ranges
Bu seçenek bir ROM belleğe
sahip arabirim kartının özel bir adreste shadow özelliğini kullanıp
kullanmayacağını belirler. Ancak bunun için ROM’a sahip kartın hangi bellek
adresini kullanacağını bilmeniz gerekir (bu kitapçıklarında yazabilir). ROM’dan
RAM’a aktarım için belleğin 640 ile 1024 KB arasındaki alanın kullanıldığı
unutulmamalıdır. Emin değil iseniz tüm bu Shadow seçeneklerini Disabled konumunda
tutmanızda fayda var.
Seçebileceğiniz
6 tane adres aralığı vardır.
C8000 – CBFFF
Shadow, CC000 – CFFFF Shadow, D0000 – D3FFF Shadow, D4000 – D7FFF Shadow, D8000
– DBFFF Shadow, DC000 – DFFFF Shadow.
Shaow
(Gölge Bellek) Nedir: standart ekran kartlarının ya da arabirim kartlarının
BIOS’ları ROM bellekte saklanır. ROM
bellek de genellikle çok yavaştır. Shadow özelliği ile VGA kartının BIOS’u CPU
tarafından okunur ve RAM’e kopyalanır. CPU bu BIOS’u çalıştırdığında işlem
hızlanır.
PCI/VGA Palette Snoop
Bazı standart dışı ekran kartları veya MPEG kartları
renkleri düzgün göstermeyebilir. Bu durumda Enabled seçeneği bu hatayı
düzeltebilir. Normal koşullarda Disabled kalmalıdır.
3. Chipset Features Setup Menu
Bu menü chipset’e ve anakart üzerindeki parçalara ait
özellikleri değiştirmenizi sağlar. SDRAM erişim zamanları İşlemci çalışma
sıcaklığının ayarlanması gibi özellikler bu menüde tanımlanmıştır. Burada
yapılacak olan ayarlar donanım ile ilgili olduğu için donanım hakkılnda detaylı
bir bilgiye sahip değilseniz bu menüdeki ayarların ilk ayarlarında durması
yararlı olur. Yapacağınız yanlış bir ayar anakartın düzensiz çalışmasına ya da
sisteminizin açılmamasına neden olabilir. Böyle bir durum da BIOS’unuzu optimum hale getiren
setup’ın varsayılan değerlerini (Load Setup Defaults) yüklemeniz gerekir.
SDRAM Configuration
SDRAM belleğinin tipini
burada belirleyebilirsiniz. Günümüzde çoğu SDRAM üzerinde bellek özelliklerinin
otomatik olarak algılanmasını sağlayan SPD yongası bulunur. Bu seçenekte SPD’yi
seçerseniz, altında bellekle ilgili 4 seçenek de otomatik olarak belirlenmiş
olur. Bunun dışında 7 ve 8 ns bellek seçenekleri vardır, bunlarda altındaki 4
seçeneği el ile ayarlamak gerekir. “By SPD” seçeneğinin kullanılması önerilir.
SDRAM CAS Latency
Bellek özelliklerini el ile
ayarlamaya karar verdiyseniz, belleğin okuma komutu verdiği an ile o verinin
gerçekten hazır olduğu an arasındaki gecikme süresi buradan ayarlanır. Bu değer
bellek üzerinde yazabilir. Default değeri 2T’dir.
SDRAM RAS to CAS Delay
SDRAM aktif komutu ile
oku/yaz komutu arasındaki gecikmedir. Default değeri 3T’dir.
SDRAM RAS Precharge Time
SDRAM belleğe ön yükleme
komutu gönderildikten sonraki atıl geçen işlemci saat döngülerini belirler.
Default değeri 3T’dir.
SDRAM Idle Timer
Açılan bir SDRAM bellek
sayfasını kapatana kadar geçen atıl saat döngülerini kontrol eder. Default
değer 16 T’dir.
SDRAM MA Wait State
İşlemci okuma döngülerini
belirler. Default değeri olan “Normal” de bırakılmalıdır.
Not: SDRAM bellekle ilgili bu
karmaşık değerlerin SPD seçeneği ile bellek tarafından otomatik verilmesini
sağlamak en iyisidir. Veya anakart kitapçığına bakarak default değerleri
bulabilirsiniz. SDRAM’in yanı sıra EDO RAM türü bellek takılabilen eski bir
sisteminiz varsa, BIOS Setup’ın bu bölümde EDO RAM için de ayarlar
bulabilirsiniz. EDO RAM kullanmıyorsanız, bu ayarı Disable edebilirsiniz.
Snoop Ahead
PCI veri akışının düzenli
gitmesini sağlar. Enabled olarak bırakılmalıdır.
Host Bus Fast Data Ready
Default değeri olan Enabled
olarak bırakılmalıdır.
16-Bit I/O Recovery Time
16 bitlik ISA kartlarının
zamanlaması. Default değeri olan “1 BUSCLK” olarak bırakılmalıdır.
8-bit I/O Recovery Time
8 bitlik ISA kartlarının
zamanlaması. Default değeri olan “1 BUSCLK” olarak bırakılmalıdır.
Graphics (veya AGP) Aperture Size
AGP grafik kartı tarafından kullanılabilecek
sistem belleği miktarını belirler. Default değerinde bırakılmalıdır.
Video Memory Cache Mode
Görüntü kartı belleğinin
önbellekleme teknolojisini gösterir. Görüntü kartınız USCW teknolojisini
destekliyorsa, USCW seçeneği performansını artırır, desteklemiyorsa veya USCW
ayarında sorun yaşarsanız UC seçeneği tercih edilmelidir.
PCI 2.1 Support
Son PCI standardı olan PCI
2.1’i, Windows 9x, NT gibi güncel işletim sistemleri destekliyor. Bu ayar
Enabled bırakılmalıdır.
Memory Hole at 15M – 16M
Özel olarak bir ISA kart
gerektiriyorsa, belleğin 15-16MB arasındaki kısmını bu karta ayırır. Bu özel
durum ile sık karşılaşılmadığından ISA kartlarınız ile ilgili herhangi bir
sorununuz yok ise Disabled bırakılmalıdır.
DRAM are xx bits wide
DRAM belleğiniz ECC (hata
kontrol) özelliğine sahipse, 72 bitliktir
ve burada bu gösterilir. ECC özelliği yok ise 64 bit olarak gösterilir.
Data Integrity Mode
Hata düzeltmesi açısından
kullanılan bellek türünü gösterir.
4. Power Management Setup
Bu özellik ile bilgisayar
çalıştığında fakat kullanılmadığında, güç tüketimi enerjiyi tasarruf etmek için azaltılır. Bilgisayar
normal olarak çalıştığı zaman normal moddadır. Bu modda; Power Management
programı ekrana, paralel ve seri portlara ve sürücülere olan erişimleri kontrol
eder. Bu olaylara power management olayları denir. Bu olaylardan hiç biri
gerçekleşmediğinde; sistem güç koruma modunu devreye sokar. Bu kontrol edilen
olaylardan biri oluştuğunda sistem hemen
nomal moduna döner. Güç koruma modları, güç tüketimine göre üç’e ayrılabilir. Doze Mode (Uyku Modu),
Standbye Mode (Himaye Modu), Suspend Mode (Askı Modu).
Normal Mod à Uyku Modu à Himaye Modu à Askı Modu
Power Management
Güç yönetiminin şeklini
belirleyen ana seçenektir. Güç yönetimi
ekranı ve sabit diski uyku moduna sokarak enerji tasarrufu sağlar. “Max Saving”
seçeneği sisteminizi kısa bir süre kullanmazsanız güç yönetimini devreye sokar.
“Min Saving” bunu daha uzun bir sürede devreye sokar. Disable güç yönetimini
devreden çıkarır. User Define, güç yönetimi değerlerini elle tanımlamanızı
sağlar.
Video Off Option
Ekran görüntüsünün ne zaman
devreden çıkarılacağını belirler. “Suspend –Z Off” seçeneği, sistemi askıya
alınca devreey sokar, “Always On” seçeneği, Windows’tan belirlediğiniz sürede
aktivite olmazsa ekran görüntüsünün kapanmasını sağlar.
Video Off Method
Yukarıdaki Video Off
yöntemini belirler. Ekran kartı DPMS özelliğini destekliyorsa, BIOS görüntü
kartını kontrol edebilir. Bu durumda DPMS seçeneklerinden biri seçilebilir.
“Blank Screen” seçeneği, güç koruması veya Energy star desteği olmayan
monitörlerde sadece ekranı kapatır. V/H SYNC + Blank seçeneği ekranı karartır.,
yatay ve dikey taramayı da kapatır.
HDD Power Down
PC’de bir işlem yapılmadan
geçen belirli bir süre sonunda sabit diski uykuya geçirmek için konulan
seçenektir. 1-15 dakika arasında ayarlama yapılabilir veya Disabled seçeneği
ile bu özellik devreden çıkarılabilir. SCSI disklerde bu özellik kullanılmaz.
Suspend Mode
Askıya alma modunun süresini
belirler.
PWR Button < 4 Secs
“Soft Off” seçeneğinde,
kasanın ön panalindeki güç (açma/kapama) düğmesi, 4 sn’in altında basıldığında
normal açma/kapama düğmesi gibi iş görür. “Suspend” seçeneğinde 4 sn’nin
altında basıldığında sistem askıya alınır, 4 sn’in üstünde basılırsa sistem
normal şekilde kapanır.
PWR Up On Modem Act
Yukarıdaki Soft Off seçeneği
seçili ise, modeme (telefon hattı aracılığı ile) sinyal geldiğinde kapalı
sistemin açılması ile ilgili ayar buradadır. Enabled yaparak bu özelliği
devreye sokabilirsiniz. Genelde harici modemlerde işe yarar ama yeni anakartlar
bazı dahili modemler için de BIOS’a aynı özellikleri kazandıracak özellikler
eklenmektedir.
AC PWR Loss Restart
Elektrik kesintilerinden
sonra elektrik gelirse ne olacağını belirler. Disabled seçeneği sistemi kapalı
tutar, Enabled elektrik geldiğinde sistemi açar.
Wake On LAN
Ağlarda uzaktan yönetim yazılımları ile PC’lerin
sunucu üzerinden, uzaktan açılabilmesini sağlar.
Automatic Power Up
Burada belirlediğiniz
seçenekler sisteminizin belirli gün ve saatlerde otomatik açılmasını sağlar.
Chasis Fan Speed
Kasa fanı varsa ve anakarta
ilgili bağlantı sağlanmışsa fan dönüş hızını söyler (devir/dakika)
Cpu Fan Speed
İşlemci üzerinde fan varsa
ve anakarta ilgili bağlantı sağlanmışsa fan dönüş hızını söyler (devir/dakika)
Power Suply Fan Speed
Güç kaynağının fan dönüş
hızını söyler (devir/dakika).
CPU Temperature
Bazı anakartlar üzerinde ısı
sensörlerinin bağlanabileceği bir jumper bulunur. Isı sensörünün ısı ölçme ucu
ise işlemciye yapıştırılır. Soket türü bazı anakartlarda ise sensör anakart ile
bütünleşik halde işlemcinin altında yer alır. Bu durumlarda burada işlemci
ısısı bildirilir. 70 santigrat derecenin üzerine çıkarsa sistemin açılması
önlenir; ancak işlemcinin sağlıklı çalışma ısısı 40-45 derecenin üzerine fazla
çıkmamalıdır.
MB Temperature
Kasa içindeki ortalama ısıyı
gösterir.
Voltage Monitor
Voltaj regülatörünün
anakartın çeşitli bölümlerindeki aygıtlara gönderdiği voltaj değerlerini
gösterir.
5. PNP/PCI Confiuration
Tak çalıştır desteği ve PCI
veri yolları ile ilgili ayarlar burada yer alır.
PNP OS Installed
Tak çalıştır destekli bir işletim
sistemi kullanıyorsanız (örneğin Windows 9x) bu seçeneği “Yes” konumuna getirmelisiniz.
Slot 1 ile x IRQ
Buradaki seçenekler
anakartınızdaki PCI yuvalarının hangi IRQ’yu kullanacağını belirler.
PCI Latency Timer
Anakartın Maksimum PCI
performansını belirler. Default değeri 32 PCI Clock’tur. Sisteminizde ISA kart
yoksa 64’e kadar güvenli şekilde yükseltilebilir. Çok yeni bazı anakartlarda
ISA yuvası yoktur veya BIOS’taki ilave bir seçenekle ISA yuvası (veya ISA
Bridge) devreden çıkarılabilir. (Disabled yapılabilir) Bu gibi durumlarda PCI
latency timer 128’e kadar çıkartılabilir. Bazı uzmanlar bunun sistem
performansını %5 ile %10 katkıda bulunduğunu ileri sürmektedir.
IRQ xx used by ISA
Her bir IRQ’nun bir ISA
kartı tarafından kullanılıp kullanılmadığını belirler. ICU, “ISA konfigürasyon
aracı” anlamına gelir ve bir yazılım ile ISA kartın kullanacağı ayarı belirler.
ISA kartınız yoksa her birinde bu ayar No/ICU yapılmalıdır. Bir ISA kartla
birlikte ICU yazılımı geliyorsa, yine No/ICU yapılmalıdır. ISA kart özel olarak
belirli bir IRQ gerektiriyorsa, o IRQ’nun karşısındaki seçenek yes
yapılmalıdır.
DMA x Used By ISA
Aynı yukarıdaki gibi bir ISA
kart için ayrılan DMA kanalı belirlenir. ISA kartınız yoksa her birinde bu ayar
No/ICU yapılmalıdır. Bir ISA kartla birlikte ICU yazılımı geliyorsa, yine
No/ICU yapılmalıdır. ISA kart özel
olarak belirli bir DMA gerektiriyorsa, ilgili DMA ayarının karşısındaki seçenek
yes yapılmalıdır.
ISA MEM Block Base
ISA kartların taban adresini
ve blok büyüklüğünü belirlemek içindir. ISA kartınız yoksa bu ayar her birinde
No/ICU yapılmalıdır. Bir ISA kart ile birlikte ICU yazılımı geliyorsa, yine
No/ICU yapılmalıdır. Sisteminizde birden fazla ISA kart varsa ve belirli bir
blok boyutu gerektiriyorsa bu seçenek 8, 16, 36 veya 64K yapılabilir.
SYMBIOS SCSI BIOS
Enabled seçeneği varsa
anakart üzerinde SCSI BIOS’u aktif hale geçirir. SCSI aygıt kullanmıyorsanız
disabled yapılmalıdır.
USB IRQ
USB kanalları için IRQ atar.
Enabled yapılmalıdır, aksi halde USB veri yolu ve USB aygıtları çalışmaz.
VGA BIOS Sequence
Sisteminizde hem PCI hem
AGP, iki ekran kartı varsa hangisinin ana kart olacağını belirler. AGP/PCI
seçeneği AGP karta öncelik verir; PCI/AGP seçeneği PCI karta öncelik tanır.
6. Load Setup Defaults
Setup defaults sisteminizin
en yüksek performansta çalışmasını sağlayan ayarlardır.
7. Load BIOS Defaults
BIOS defaults sorun giderme
ayarlarını yüklemenizi sağlar. Optimum ayarlarla değil de sisteminizin sorununu
gidermek için minimum ayarlarla BIOS’unuzun çalışmasını sağlar.
8. Integrated Peripherals
Bu menüde anakartınızın
üzerinde bulunan aygıtların ve portların adreslerini ve diğer donanımların
ayarlarını değiştirebilirsiniz.
Onboard FDC Controller
Disket sürücü ayrı bir
denetçi karta bağlanabilir ama günümüzde tüm anakartlar üzerinde disket
sürücüsü denetçisi olduğundan bu seçenek enabled bırakılmalıdır.
Onboard Serial Port 1
1 numaralı seri port için
bellek adresini ve IRQ değerini belirler. Default değer 3F8H/IRQ4’tür. Bazı
dahili modemler bu ayarın disabled olarak tutulmasını gerektirebilir.
Onboard Serial Port 2
2 numaralı seri port için
bellek adresini ve IRQ değerini belirler. Default değer 2F8H/IRQ3’tür. Bazı
dahili modemler bu ayarın Disabled olarak tutulmasını gerektirebilir.
Onboard Parallel Port
Paralel port çalışma modunu
belirler. “Normal”, tek yönlü normal çalışma modudur. “EPP” maksimum hızda çift
yönlü çalışma modudur. “ECP” paralel portun iki yönde maksimum transfer
hızından da hızlı çalışmasına izin verir. “ECP+EPP” normal hızda iki yönlü
çalışmaya izin verir. Paralel porta bağladığınız aygıtın özelliğine göre bu
seçeneklerden birini seçebilirsiniz.
ECP DMA Select
Paralel Portta ECP veya
ECP+EPP ayarını kullanan aygıtlar bir DMA kanalı gerektirebilir. 1 veya 3
numaralı DMA kanalı seçilebilir veya Disabled olarak bırakılabilir.
UART2 Use Infrared
Anakartınızda kızılötesi
ışınlarla çalışan kablosuz aygıtları destekleme özelliği var ise normalde bir
seri portu destekleyen UART2 yongası Enabled seçeneği ile bu özelliğe
ayarlanır. Tabii bu durumda COM2 portu devreden çıkar. Kızılötesi aygıt
kullanmıyorsa bu ayar disabled olarak bırakılmalıdır.
Onboard PCI IDE Enable
Birinci veya ikini IDE
kanalının ya da her ikisini de bu seçeneklerle aktif duruma getirebilir. SCSI
disk kulllanıyorsanız Disabled yapabilirsiniz.
IDE UltraDMA Mode
UDMA özelliğine sahip bir
IDE cihazı kullanıldığında IDE’nin UDMA özelliğinin aktif olmasını sağlar. Bu
ayarın Auto bırakılmasında fayda vardır. Çünkü UDMA özelliği olmayan daha yavaş
diskler için bu özellik otomatik olarak disabled yapılır.
IDE 0/1 Master/Slave PIO Mode
Bu seçenekler 0 ve 1
numaralı IDE kanallarında master ve slave aygıtları için PIO modu belirlenir.
Auto bırakılmalıdır. Böylece anakart bu IDE aygıtların PIO modlarını otomatik
olarak belirler.
9. User Password
Sisteme erişmek için
kullanılacak şifreyi belirlemek için kullanılır.
10. Supervisor Password
Setup’a ulaşmak için
kullanılacak şifreyi belirlemek amacı ile kullanılır.
11. IDE Autodetection
Sabit diskinizi taktıktan
sonra eski sistemlerde silindir sayısı, kafa ve sektör sayısı gibi sabit disk
tanımlamalarını sabit disk bilgi bölümünün ilgili yerlerine girmek için bilmek
zorundaydınız. CMOS silindiğinde ve bu tanımlamaları unuttuğunuzda bu büyük bir
problemdi. Ama şimdi bu seçeneği sabit diskin tipini ve tanımlamalarını
otomatik tespit etmek için kullanabilirsiniz ve BIOS otomatik olarak sabit
diskle ilgili bilgileri tespit eder ve Standart CMOS setuptaki Sabit diskle ile
ilgili yerlere yerleştirir.
12. Save & Exit Setup
Bütün seçtiklerinizi CMOS’a
kaydetmek ve setuptan çıkıp sistemi yeniden başlatmak amacı ile kullanılır.
13. Quit without Saving
Bütün seçtiklerinizi CMOS’a kaydetmek istemediğiniz de kullanacağınız
seçenektir.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder